ทันตกรรมรากฟันเทียม

รากฟันเทียม (Dental Implant) คือ รากฟันที่ถูกสร้างขึ้น ใส่ติดแน่นร่วมกับครอบฟัน เพื่อทดแทนฟ้นธรรมชาติที่สูญเสียไป หรือใช้รากฟันเทียม เพื่อช่วยเพิ่มการยึดติดของฟันปลอมชนิดถอดได้ โดยส่วนของตัวรากเทียม (fxture) จะยึดอยู่กับกระดูกขากรรไกร และมีส่วนครอบฟันหรือฟันเทียมชนิดฐานพลาสติกสวมทับตัวรากเทียมมีหลายยี่ห้อ ในปัจจุบันทุกยี่ห้อมีโลหะไทเทเนียมเป็นองค์ประกอบหลัก ซึ่งสามารถเข้ากันได้ดีกับกระดูกขากรรไกร

ทำไมต้องใส่รากฟันเทียม?
รากฟันเทียมจัดเป็นฟันเทียมชนิดติดแน่น ใส่เพื่อทดแทนฟันธรรมชาติที่สูญเสียไป ทำให้สามารถทำหน้าที่เคี้ยวอาหาร ออกเสียงพูด ช่วยเสริมสร้างบุคลิกภาพ เพิ่มความมั่นใจให้แก่ผู้ที่สูญเสียฟันรวมทั้งยังสามารถช่วยชะลอการละลายตัวของกระดูกขากรรไกรในบริเวณที่ฝังรากฟันเทียมอีกด้วย

ข้อเสียของรากฟันเทียม คือ ต้องมีการผ่าตัด ขั้นตอนการทำใช้เวลาโดยรวม ยาวนานกว่าการทำฟันเทียมชนิดอื่น คือต้องใช้รอเวลาอย่างน้อย 3 เดือน เพื่อให้มั่นใจว่าตัวรากเทียมยึดอยู่แน่นกับกระดูกขากรรไกร ส่วนเรื่องราคาในปัจจุบันนั้น ถูกลงมาก บางยี่ห้อมีราคาใกล้เคียงกับการทำสะพานฟัน หมอคิดว่าคุ้มค่ากับการลงทุนเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีกว่า

รากฟันเทียมหลุด ต้องทำอย่างไร?
ภายหลังการผ่าตัดฝังตัวรากเทียม ระหว่างรอรากฟันเทียมและกระดูกเชื่อมติดกัน หมอจะใส่จุกปิด (healing cap) ที่มีลักษณะคล้ายหัวน้อต ใส่เพื่อป้องกันเศษอาหาร เข้าไปยัดในรูรากเทียม และเป็นการตกแต่งเหงือกให้เป็นรูปเบ้าฟัน จุกปิดนี้สามารถหลุดออกได้จากการเคี้ยวอาหาร หรือแปรงฟันรุนแรง บ่อยครั้งทำให้คนไข้เข้าใจผิด คิดว่าตัวรากเทียมหลุด การรักษาเพียงนำจุกปิดนี้กลับมาให้หมอใส่ให้ใหม่ เท่านั้นเอง

หากเป็นส่วนของตัวรากเทียมหลุด จะมีลักษณะเป็นทรงกระบอกหรือทรงกระบอกที่สอบเล็กน้อย มีเกลียวตลอดทั้งชิ้นหรือเกือบทั้งชิ้นถ้าตัวรากเทียมอาจหลุดออกจากขากรรไกรต้องรีบนำกลับไปพบทันตแพทย์เพื่อประเมินการยึดติด หาสาเหตุและวางแผนการรักษาใหม่ อาจเป็นการผ่าตัดใส่รากฟันเทียมใหม่ หรือเปลี่ยนแผนการรักษาเป็นใส่ฟันปลอมชนิดอื่นแทน

หากเป็นส่วนของครอบฟันหรือฟันเทียมที่ยึดติดบนตัวรากเทียมหลุด สามารถนำกลับไปให้ทันตแพทย์ตรวจหาสาเหตุ และติดกลับไปบนตัวรากเทียมใหม่ได้

ช้อควรปฏิบัติภายหลังการผ่าตัดฝังรากฟันเทียม
ภายหลังการปักรากฟันเทียม อาจจะมีอาการปวดและบวมได้เล็กน้อยในช่วง 2-3 วันแรก หมอจะให้ยาแก้ปวด และยาฆ่าเชื้อไปทาน ยาแก้ปวดสามารถหยุดทานได้เมื่อหายปวด แต่ยาฆ่าเชื้อ หมอรบกวนทานให้หมด เพื่อป้องกันแผลติดเชื้อ และลดการอักเสบของแผล

หายปวดแผลแล้ว หมอไม่มีข้อห้ามใดๆ คนไข้สามารถใช้ชีวิดได้ตามปกติ ออกกำลังกายได้ อยากทานอะไร ทานได้หมด ขอแค่รักษาความสะอาดของแผล และแปรงฟัน โดยเฉพาะฟันซี่ค้างเคียงแผลผ่าตัดให้สะอาด ในคนไข้ที่หมอใส่จุกปิดรากเทียม ก็สามารถเคี้ยวอาหารข้างนั้นได้เช่นกัน

การดูแลรักษารากฟันเทียม
หลายท่านเข้าใจว่ารากฟันเทียมทำแล้วคือจบทุกปัญหา ใช้งานได้ถึกและทนทาน หมอจะบอกคนไข้ทุกคนเสมอว่า การใช้งานรากฟันเทียมต้องใส่ใจเหมือนฟันจริงๆ โดยพื้นฐานเลยก็คือแนวเหงือกรอบๆการฝังรากเทียม จะเป็นบริเวณที่แบคที่เรียชอบมาสะสม เราต้องดูแลให้สะอาดจริงๆ โดยการใช้ไหมขัดฟันร่วมกับการแปรงฟันให้ถูกวิธี ถ้าหากรากเทียมไม่ได้รับการดูแลที่ดี ผลที่ตามมาอาจเป็นโรคเหงือก และหรือมีการอักเสบบริเวณรอบๆ รากเทียมได้ ที่สำคัญที่สุดขนาดรถยนต์ยังต้องตรวจเช็คระยะทุกหมื่นกิโลเมตรรากฟันเทียมก็เช่นกัน ผู้ที่ได้รับการฝั่งรากฟันเทียมไปควรต้องมาพบทันตแพทย์อย่างสม่ำเสมอทุก 6 เดือน

Flow Chart ขั้นตอนการรักษา